Reforma26. Kompas Jutra — jak nauczyciel może się do niej przygotować już dziś

Spis treści

Od 1 września 2026 roku w przedszkolach oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej zaczyna obowiązywać nowa podstawa programowa wprowadzana w ramach reformy Reforma26. Kompas Jutra. To pierwszy realny etap zmian, które Ministerstwo Edukacji Narodowej wdraża wspólnie z Instytutem Badań Edukacyjnych. Choć harmonogram legislacyjny jeszcze się doprecyzowuje, kierunek zmian jest już jasny. Zamiast czekać na ostatni dzwonek wakacji, warto zacząć przygotowania już teraz.

W tym poradniku zbieramy konkretny, praktyczny plan działania dla nauczycieli przedszkoli i klas 1-3. Nie komentujemy samej decyzji, za to dzielimy się gotowymi krokami do wdrożenia w sali lekcyjnej.

Co w praktyce zmienia Reforma26 dla najmłodszych klas?

Nowa podstawa programowa, która wchodzi w życie we wrześniu 2026 r., kładzie nacisk na kilka konkretnych obszarów:

  • Mniej „materiału do przerobienia”, więcej pracy nad kompetencjami kluczowymi – podstawa programowa ma być prostsza i mniej szczegółowa, a nauczyciel zyskuje większą autonomię w doborze metod.
  • Więcej zajęć praktycznych i projektowych – nauka przez działanie i współpracę, zamiast wyłącznie przez podręcznik
  • Nowy model oceniania – Remorma26 kładzie silniejszy nacisk na ocenę opisową i informację zwrotną, szczególnie w edukacji wczesnoszkolnej.
  • Nowe wsparcie metodyczne dla nauczycieli – bezpłatne szkolenia i materiały przygotowywane przez ośrodki doskonalenia nauczycieli.

Dla wychowawców klas 1-3 i nauczycieli przedszkolnych oznacza to jedno: warto zacząć budować warsztat metod, które są aktywizujące, angażujące ruchowo i nie opierają się na ekranie i jedynie siedzeniu w ławce – właśnie w tym kierunku zmierza reforma.

Plan przygotowania nauczyciela do Reformy26 – 5 kroków

  1. Zapoznaj się z nową podstawą programową dla swojego etapu

Zanim zaczniesz zmieniać scenariusze zajęć, sprawdź dokładnie, co zmienia się w podstawie programowej dla przedszkola lub klasy 1 (a jeśli uczysz starsze roczniki, sprawdź kiedy zmiana dotrze do Twojej klasy). Rozporządzenia w tej sprawie zostały już opublikowane przez Ministra Edukacji, więc to nie są już spekulacje, a konkretny dokument do przeczytania.

  1. Zainwentaryzuj metody, które już masz i te, których brakuje

Reforma stawia na zajęcia praktyczne i projektowe. Zrób sobie krótki audyt: ile Twoich obecnych zajęć to praca z podręcznikiem/kartą pracy, a ile to aktywność ruchowa, manipulacyjna, zespołowa? Jeśli proporcja mocno przechyla się w stronę „siedzenia i pisania” — to sygnał, żeby uzupełnić warsztat.

  1. Samodzielnie postaw na naukę przez ruch, zanim zrobi to program nauczania za Ciebie

Nowa podstawa programowa premiuje metody aktywizujące. To dobry moment, żeby wprowadzić do sali zajęcia, w których dzieci uczą się przez fizyczne działanie: układanie, przemieszczanie się, budowanie sekwencji krok po kroku. Właśnie na tym buduje się myślenie algorytmiczne i przyczynowo-skutkowe, kluczowe dla kompetencji, które reforma stawia w centrum.

To dokładnie ten obszar, w którym KodujMata wspiera realizację założeń Reformy26. Kompas Jutra. Mata wspierająca rozwój, w tym naukę kodowania, pozwala prowadzić zajęcia z logicznego myślenia i podstaw algorytmiki w pełni fizycznie, bez ekranu, angażując całe ciało dziecka zamiast tylko wzrok i palec na tablecie.

  1. Skorzystaj z bezpłatnych szkoleń metodycznych

Ośrodki doskonalenia nauczycieli już od kilku miesięcy organizują warsztaty przygotowujące do wdrożenia nowej podstawy programowej. Warto zarezerwować sobie miejsce z wyprzedzeniem, mając w świadomości fakt, że w najbliższym miesiącach liczba chętnych może być bardzo duża.

  1. Zaplanuj doposażenie sali

Jeśli Twoja placówka planuje zakup pomocy dydaktycznych pod nowe zajęcia praktyczne (w tym z dofinansowań unijnych lub programów wsparcia MEN), zacznij ten proces jak najszybciej. Jak doskonale wiesz, zamówienia w placówkach publicznych to (czasami długa) ścieżka formalna (specyfikacja, faktura z odroczonym terminem płatności, czasem zgoda organu prowadzącego).

Dlaczego nauka bez ekranu zyskuje na znaczeniu w kontekście reformy?

Jednym z cichych, ale wyraźnych wątków całej reformy jest odejście od modelu „nauka = zapamiętywanie z podręcznika lub ekranu” na rzecz kompetencji zdobywanych przez praktykę i działanie. W praktyce oznacza to przestrzeń dla metod takich jak nauka przez zabawę ruchową, pracę zespołową i fizyczne modele, czyli dokładnie to, na czym opiera się mata do kodowania KodujMata.

Warto podkreślić: żaden konkretny produkt edukacyjny nie posiada formalnego certyfikatu „zgodności z Reformą26”. Reforma dotyczy podstawy programowej, nie akredytacji pomocy dydaktycznych. Dlatego mówimy precyzyjnie: nasze materiały wspierają realizację założeń reformy, pomagając nauczycielom wdrożyć kierunek zmian w praktyce sali lekcyjnej.

Kiedy dokładnie wchodzi w życie nowa podstawa programowa?

Od 1 września 2026 r., ale na razie tylko w przedszkolach oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej. Kolejne roczniki i etapy edukacyjne będą obejmowane reformą stopniowo, aż do szkół ponadpodstawowych w 2027 r.

Czy muszę zmienić cały warsztat pracy od razu?

Nie. Reforma wprowadzana jest etapowo, więc masz czas na stopniowe wdrażanie nowych metod. Kluczowe jest zacząć wcześniej niż w ostatnim tygodniu sierpnia.

Czy są dostępne dofinansowania na pomoce dydaktyczne pod reformę?

Tak, MEN uruchamia programy wsparcia finansowego dla placówek na doposażenie sal pod nowe, praktyczne przedmioty. Warto sprawdzić aktualny nabór dla swojego organu prowadzącego.

Czy mata do kodowania jest „zgodna” z Reformą26?

Mata edukacyjna KodujMata wspiera realizację założeń reformy (naukę przez ruch, kompetencje praktyczne, ograniczenie czasu przed ekranem), ale nie istnieje formalna certyfikacja „zgodności” pomocy dydaktycznych z reformą — i żaden dostawca uczciwie nie powinien takiej certyfikacji deklarować.